Deratyzacja to proces zwalczania gryzoni — przede wszystkim szczurów i myszy — oraz zabezpieczania obiektów przed ich ponownym zasiedleniem. Obok dezynfekcji i dezynsekcji stanowi trzeci filar kompleksowych usług sanitarnych DDD.
Deratyzacja — co warto wiedzieć
Deratyzacja (łac. de- — usuwanie + rattus — szczur) obejmuje wszelkie działania zmierzające do eliminacji gryzoni z budynków, posesji i ich bezpośredniego otoczenia. Potocznie bywa nazywana odszczurzaniem, choć dotyczy również myszy domowych, nornic i innych gryzoni synantropijnych.
Metody deratyzacji dzielą się na trzy kategorie. Metody chemiczne polegają na zastosowaniu rodentycydów — trutek antykoagulacyjnych (bromadiolon, brodifakum) umieszczanych w zamykanych stacjach deratyzacyjnych, które zabezpieczają trutkę przed dostępem dzieci i zwierząt domowych. Metody mechaniczne to klasyczne pułapki zatrzaskowe, chwytacze żywołowne i pułapki klejowe. Metody profilaktyczne — najczęściej pomijane, a kluczowe — obejmują uszczelnienie przejść rurowych, kanalizacyjnych i wentylacyjnych, montaż kratek i kołnierzy oraz eliminację źródeł pokarmu.
Gryzonie stanowią poważne zagrożenie sanitarne. Są wektorami ponad 30 chorób zakaźnych, w tym leptospirozy, salmonellozy, hantawirusa i toksoplazmozy. Ich odchody, mocz i sierść są silnymi alergenami. Dodatkowo gryzonie powodują znaczne straty materialne — przegryzają instalacje elektryczne (ryzyko pożaru), rury wodociągowe i izolacje budowlane.
W sprzątaniu specjalistycznym deratyzacja pojawia się najczęściej jako element kompleksowej realizacji po zbieraczach (sterty odpadów organicznych przyciągają gryzonie), po zgonach (odchody i ślady obecności gryzoni w zaniedbanych mieszkaniach) oraz jako samodzielna usługa w budynkach mieszkalnych, magazynach i obiektach gastronomicznych.
- Eliminacja szczurów i myszy z budynków mieszkalnych, piwnic i klatek schodowych
- Deratyzacja obiektów gastronomicznych i magazynów spożywczych
- Zwalczanie gryzoni w halach produkcyjnych i zakładach przemysłowych
- Deratyzacja jako element sprzątania po zbieraczach — likwidacja populacji gryzoni żyjących w stertach odpadów
- Usuwanie śladów obecności gryzoni po zgonach w zaniedbanych mieszkaniach
- Zabezpieczanie budynków po deratyzacji — uszczelnianie przejść i montaż barier mechanicznych
- Monitoring deratyzacyjny — cykliczna kontrola stacji w obiektach wymagających stałego nadzoru sanitarnego
- Stacje deratyzacyjne powinny być zamykane na klucz i oznakowane — dostęp do rodentycydu muszą mieć wyłącznie osoby upoważnione
- Sama trutka nie wystarczy — bez uszczelnienia dróg wnikania gryzoni problem powróci w ciągu kilku tygodni
- Martwe gryzonie należy odnaleźć i usunąć jak najszybciej — rozkładające się ciało generuje intensywny zapach i przyciąga owady
- W budynkach wielorodzinnych deratyzacja powinna obejmować cały obiekt (piwnice, piony kanalizacyjne, zsypy) — punktowe działanie jest nieskuteczne
- Po zakończonej deratyzacji konieczna jest dezynfekcja powierzchni zanieczyszczonych odchodami i moczem gryzoni
- Profesjonalna deratyzacja wymaga dokumentacji: mapy rozmieszczenia stacji, rodzaju zastosowanego preparatu i harmonogramu kontroli
