Sprzątanie po zgonie w kamienicy z drewnianymi stropami — ekstremalny przypadek — Bytom, Centrum

Czternaście dni w sierpniu na drewnianym stropie — sąsiedzi grozili pozwem, a zapach czuć było od klatki schodowej na parterze

Administracja kamienicy w Centrum Bytomia zadzwoniła do nas w sierpniu 2025 roku. Kamienica z 1910 roku, cztery piętra, drewniane stropy, dwanaście mieszkań. Na czwartym piętrze — mężczyzna, pięćdziesiąt dwa lata, alkoholik, samotny. Sąsiedzi zaczęli czuć zapach po tygodniu. Administracja weszła z policją po czternastu dniach — lokator nie otwierał drzwi, nie odbierał telefonu, sąsiedzi z trzeciego piętra zagrozili, że idą do sanepidu i do prawnika. Sierpień, temperatury powyżej trzydziestu stopni dziennie, okna w mieszkaniu zamknięte. Ciało w salonie, na podłodze przy kanapie. Czternaście dni w temperaturze, która wewnątrz mieszkania na czwartym piętrze (pod dachem) prawdopodobnie przekraczała czterdzieści stopni.

Administracja powiedziała nam dwie rzeczy, które od razu sygnalizowały ekstremalny zakres. Pierwsza: zapach na klatce schodowej od parteru — cztery piętra niżej. Druga: drewniane stropy. W kamienicach z początku dwudziestego wieku stropy to drewniane belki z deskami, na których leży warstwa podsypki (piach, gruz) i wylewka. Drewno jest porowate i wchłania płyny biologiczne wielokrotnie szybciej i głębiej niż beton — a w tym przypadku płyny miały czternaście sierpniowych dni na wsiąknięcie. Powiedzieliśmy administracji: to nie będzie standardowe sprzątanie po zgonie. To będzie częściowa rozbiórka podłogi, wymiana desek, skucie wylewki i wielokrotne ozonowanie — mieszkania i klatki schodowej. Umówiliśmy oględziny na następny dzień rano, po zabezpieczeniu mieszkania przez policję.

Oględziny — trzeba wiedzieć, jak głęboko wsiąknęło, żeby wiedzieć, ile wyciąć

Nasz technik wszedł do mieszkania w pełnym kombinezonom ochronnym — maska z filtrem P3, rękawice nitrylowe, ochraniacze na buty. Po czternastu dniach w sierpniu mieszkanie po zgonie to zagrożenie biologiczne klasy trzeciej — patogeny przenoszone drogą powietrzną, owady nekrofagiczne (muchy, larwy), stężenie gazów rozkładu (siarkowodór, amoniak, kadaweryna, putrescyna) na poziomie powodującym nudności i odruch wymiotny w ciągu sekund. Wietrzenie przed oględzinami: okna otwarte na oścież przez noc. Rano — zapach nadal intensywny, ale technik mógł pracować z maską.

Salon: miejsce znalezienia — podłoga przy kanapie. Plama na podłodze: ciemna, rozległa, około trzech metrów kwadratowych. Podłoga w salonie: deski drewniane sosnowe (oryginalne z 1910 roku, lakierowane wielokrotnie na przestrzeni dekad), pod spodem podsypka i belki stropowe. Technik podważył deskę na krawędzi plamy: drewno nasiąknięte na wskroś — ciemne, miękkie, cuchnące. Podsypka pod deską: mokra, ciemna. Technik mierzył wilgotność drewna: powyżej trzydziestu procent (norma dla drewna w budynku: osiem-dwanaście). Wsiąknięcie nie ograniczało się do plamy widocznej na powierzchni — płyny spłynęły pod deski i rozprzestrzeniły się na większą powierzchnię niż plama widzialna z góry. Technik zaznaczył strefę do usunięcia: cztery metry kwadratowe desek — metr więcej niż plama, z marginesem bezpieczeństwa.

Pod deskami: podsypka (piach z gruzem) nasiąknięta na głębokość kilku centymetrów. Podsypka do usunięcia: cztery metry kwadratowe, grubość warstwa dziesięć centymetrów — około czterystu kilogramów mokrego materiału. Pod podsypką: belki stropowe. Technik sprawdził belkę: powierzchnia ciemna, wilgotna, ale rdzeń suchy. Belka nie jest nasiąknięta na wskroś — drewno konstrukcyjne (dąb lub sosna o dużym przekroju) jest gęstsze niż deski podłogowe i po czternastu dniach wchłonęło płyny na głębokość kilku milimetrów, nie centymetrów. Belkę można ocalić — mycie enzymatyczne powierzchni, dezynfekcja, ozonowanie. Wymiana belki stropowej to koszt rzędu dwudziestu-trzydziestu tysięcy złotych i wymaga projektu konstruktora — nieproporcjonalne, jeśli rdzeń jest zdrowy.

Kanapa: nasiąknięta od spodu. Do utylizacji. Dywan pod kanapą: do utylizacji. Reszta salonu: podłoga poza strefą plamy — sucha, czysta, ale zapach wchłonięty w lakier (lakier stary, spękany, porowaty — gazy rozkładu wsiąknęły w pory). Kuchnia, sypialnia, łazienka, przedpokój: brak fizycznego skażenia, ale zapach — wszędzie. Czternaście dni w zamknięciu: gazy rozkładu przeniknęły do każdego pomieszczenia, wsiąknęły w tynk, w drewnianą stolarkę okienną, w meble. Klatka schodowa: zapach od czwartego piętra do parteru — gazy wydostawały się pod drzwiami wejściowymi i opadały klatką (cięższe od powietrza).

Przebieg prac — dziesięć dni od rozbiórki do odbioru

Drewniany strop kontra betonowy — dlaczego to zmienia zakres pracy o sto procent

Gdyby ta kamienica miała betonowe stropy (jak bloki z lat sześćdziesiątych-siedemdziesiątych), zakres prac byłby o połowę mniejszy. Beton jest szczelny — płyny biologiczne wsiąkają w wylewkę na głębokość kilku milimetrów, skucie wylewki na trzech-czterech metrach kwadratowych rozwiązuje problem. Drewniany strop zmienia wszystko.

Sąsiedzi i klatka schodowa — element, którego nie da się pominąć

Sąsiedzi z trzeciego piętra — para z trójką dzieci — żyli z zapachem przez trzy tygodnie (tydzień zanim administracja weszła do mieszkania, dwa tygodnie od otwarcia do naszego odbioru). Zamknięte okna na klatce (lato — ale zapach wymuszał zamknięcie), ręczniki pod drzwiami, odświeżacze powietrza w przedpokoju. Mąż powiedział administracji: „Moje dzieci pytają, co to za zapach. Nie chcę im tłumaczyć”. Groźba pozwem nie była pustym gestem — sąsiedzi mieli prawo oczekiwać, że administracja zajmie się problemem.

Ozonowanie klatki schodowej było częścią zlecenia od początku — nie dodatkiem. W przypadkach ekstremalnych (powyżej siedmiu dni, lato, drewniane stropy) zapach na klatce jest tak intensywny, że samo wietrzenie po sprzątaniu mieszkania nie wystarczy. Gazy rozkładu wsiąkają w tynk klatki, w drewnianą klatkę schodową (stopnie, balustrady, poręcze — w kamienicy z 1910 roku wszystko jest drewniane), w posadzkę. Bez ozonowania klatki — zapach utrzymuje się tygodniami po zakończeniu prac w mieszkaniu. Jedna sesja nocna rozwiązała problem. Sąsiad z trzeciego piętra przyszedł na odbiór — nie musieliśmy go prosić.

Co zrobiliśmy — podsumowanie realizacji

Rozliczenie

Faktura z siedmioma pozycjami: oględziny z pomiarem VOC i oceną stanu stropu (600 zł), demontaż desek podłogowych i usunięcie podsypki z utylizacją (1 800 zł), mycie enzymatyczne belek stropowych (600 zł), mycie enzymatyczne ścian, sufitów i stolarki we wszystkich pomieszczeniach (1 200 zł), pięciokrotne ozonowanie mieszkania z uszczelnieniem (2 400 zł), ozonowanie klatki schodowej — sesja nocna (800 zł), utylizacja kanapy, dywanu i materiałów skażonych (1 000 zł). Łącznie: 8 400 zł netto.

Administracja pokryła koszt z funduszu remontowego — mieszkanie było komunalne, administrowane przez miasto. Dodatkowy koszt remontu podłogi (nowe deski, nowa podsypka, wylewka): szacunkowo cztery-pięć tysięcy złotych — zlecone przez administrację osobnej firmie remontowej na podstawie naszej dokumentacji (fotografie odsłoniętych belek z protokołu jako dowód stanu konstrukcji). Łączny koszt przywrócenia mieszkania do stanu użytkowego: trzynaście-czternaście tysięcy złotych. Koszt alternatywny — wymiana belek stropowych, gdybyśmy nie ochronili ich myciem enzymatycznym i ozonowaniem: dwadzieścia-trzydzieści tysięcy złotych. Ocalenie belek oszczędziło administracji kilkanaście tysięcy i miesiące prac konstrukcyjnych.

Sąsiedzi z trzeciego piętra nie złożyli pozwu. Mąż powiedział administracji na odbiór: „Gdybyście zadzwonili do tej firmy tydzień wcześniej, moje dzieci miałyby tydzień mniej wspomnień, których wolałbym, żeby nie miały”. Ma rację. W przypadkach ekstremalnych każdy dzień opóźnienia kosztuje — nie tylko w pieniądzach, ale w metrach kwadratowych nasiąkniętego drewna, w litrach podsypki do wywozu i w nocach, które sąsiedzi spędzają z ręcznikiem pod drzwiami.